Hannes flytur fyrirlestur sinn í Porto Alegre.

Netið er nægtabrunnur gagna, sem styrkja málstað frjálslynds fólks, sagði prófessor Hannes H. Gissurarson í fyrirlestri á ráðstefnu í Porto Alegre í Brasilíu 25. maí 2014. Brasilísku stúdentasamtökin Estudantes pela liberdade héldu ráðstefnuna, sem helguð var frelsi á upplýsingaöld. Samstarfsaðilar voru bandaríska stofnunin Language of Liberty og hin þýska Friedrich Naumann Stiftung. Hannes nefndi vefsíður ýmissa rannsóknarstofnana, til dæmis Cato Institute, Heritage Foundation, Alþjóðabankans, Alþjóðagjaldeyrissjóðsins og ýmissa stofnana Sameinuðu þjóðanna, og gagnabanka eins og mælinguna á atvinnufrelsi um allan heim. Frumleg og fróðleg sjónarmið gæti einnig að líta á vefsíðum frjálslyndra rithöfunda og fræðimanna, til dæmis hins vinsæla vísindarithöfundar Matts Ridleys og sagnfræðingsins Nialls Fergusons. Í fyrirlestrinum sýndi Hannes ýmis línurit, sem hann hafði gert með því að nýta sér slíkar heimasíður og gagnabanka. Eitt línuritið var til dæmis sótt á vefsíðu Matvæla- og landbúnaðarstofnunar Sameinuðu þjóðanna, FAO, og leiðir skýrt í ljós, hvernig afrakstur á hverja einingu ræktaðs lands hefur stóraukist síðustu áratugi, en þessi þróun hefur stundum verið nefnd „græna byltingin“. Kvað Hannes hrakspár Tómasar Malthusar í lok átjándu aldar um hraðari fólksfjölgun en aukningu matvælaframleiðslu ekki hafa ræst, en þessar spár hefðu bergmálað í Endimörkum vaxtarins 1974 og fleiri nýlegum ritum. Áttu þær að fela í sér endalok kapítalismans. Benti Hannes í því sambandi líka á, að dregið hefði úr fólksfjölgun síðustu áratugi.

Hér er fyrirlestur Hannesar á Youtube:

Fyrirlestur Hannesar var þáttur í samstarfsverkefni RNH og AECR, Evrópusamtaka íhaldsmanna og umbótasinna, um „Evrópu, Ísland og framtíð kapítalismans“. Hér er línurit hans um grænu byltinguna:

Frá v.: Gísli, Magnús og Pawel.

RNH fékk árið 2014 frelsisverðlaun Kjartans Gunnarssonar, sem stjórn Sambands ungra sjálfstæðismanna veitir árlega einum einstaklingi og einum samtökum. Í rökstuðningi SUS er rætt um hið öfl­uga starf, sem rann­sókn­ar­setrið hafi unnið í þágu frels­is­ins und­an­far­in ár. Þar seg­ir, að til­gang­ur RNH sé að rann­saka, hvað örvi og hindri ný­sköp­un og hag­vöxt. Í rann­sókn­um stofn­un­ar­inn­ar sé sér­stak­lega beint sjón­um að því, hvernig menn geti með sjálfsprott­inni sam­vinnu, viðskipt­um í stað vald­boðs, full­nægt þörf­um sín­um og bætt kjör­in.

„RNH hef­ur staðið fyr­ir fjöl­mörg­um ráðstefn­um og er­ind­um, og fengið til lands­ins marga er­lenda fræðimenn og áhuga­menn um frelsi til þess að flytja er­indi fyr­ir Íslend­inga um gildi frels­is­ins. Þá sinn­ir RNH einnig rann­sókn­a­starfi á sviðum, sem tengj­ast skött­um og tekju­dreif­ingu, auðlinda­nýt­ingu og um­hverf­is­vernd og ný­sköp­un og fram­kvæmda­menn. Auk þess hef­ur RNH fjallað á öfl­ug­an hátt um minn­ingu fórn­ar­lambanna, þeirra sem lét­ust vegna alræðis­stefna 20. ald­ar,“ segir í rökstuðningnum.

Auk RNH hlaut stærðfræðingurinn og pistlahöfundurinn Pawel Bartoszek verðlaun fyrir ýmis skrif sín til varnar frelsinu. Á meðal fyrri handhafa einstaklingsverðlaunanna eru tveir rannsóknarráðsmenn RNH, prófessorarnir Ragnar Árnason og Hannes H. Gissurarson. Gísli Hauksson, formaður stjórnar RNH, tók við verðlaununum til RNH úr hendi Magnúsar Júlíussonar, formanns SUS, á samkomu í Valhöll föstudaginn 23. maí 2014. Verðlaunin eru skírð í höfuðið á Kjartani Gunnarssyni, fjárfesti og fyrrverandi framkvæmdastjóra Sjálfstæðisflokksins, en hann hefur verið og er ötull baráttumaður fyrir frelsi.

Dan Grossman

Dan Grossman, stjórnarformaður Atlas Network og stjórnarmaður í Students for Liberty, kom í stutta heimsókn til Íslands dagana 11.–12. maí. Hann sat hádegisverð með Gísla Haukssyni, formanni stjórnar RNH, og nokkrum öðrum, sem tekið hafa þátt í starfsemi RNH. Gísli rifjaði upp hið helsta, sem RNH hefur gert síðustu tvö ár, þar á meðal útgáfu þriggja skáldsagna Ayns Rands og skipulagningu nokkurra alþjóðlegra ráðstefna um tvö efni, sem Íslendingum eru hugstæð, stjórn fiskveiða og hina alþjóðlegu fjármálakreppu, ásamt fjölda fyrirlestra, sem erlendir og innlendir fræðimenn og rithöfundar hafa haldið um ýmis efni. Gísli fór einnig yfir, hvað væri framundan hjá RNH. Þar á meðal væru fundir um tekjudreifingu og skatta, vísitölu atvinnufrelsis og kenningu Herberts Spencers, netútgáfa ýmissa ófáanlegra rita á íslensku um alræðisstefnu nasista, fasista og kommúnista, svo sem tímamótaverksins Svartbókar kommúnismans, og útgáfa bókar eftir vísindarithöfundinn dr. Matt Ridley um það, að heimurinn fari batnandi þrátt fyrir allt bölsýnistalið. RNH er aðili að Atlas Network, en stofnandi þess, Sir Anthony Fisher, kom eitt sinn til Íslands og hafði mikil áhrif á íslenska atvinnurekendur og kaupsýslumenn, þegar hann brýndi fyrir þeim að standa vörð um atvinnufrelsið og styðja þá örfáu og umsetnu menntamenn, sem því væru hliðhollir.

Las Vegas: Wynn-gistihúsið, þar sem ársmót APEE fór fram, er t. v. fyrir miðju.

Ýmsir vinstri sinnar halda því, að bankahrunið íslenska hafi verið vegna misheppnaðrar tilraunar til að hrinda í framkvæmd „nýfrjálshyggju“, eins og það er kallað. Prófessor Hannes H. Gissurarson vísaði þeirri skýringu á bankahruninu á bug í fyrirlestri, sem hann flutti á málstofu á ársmóti APEE, Association of Private Enterprise Association, í Las Vegas 14. apríl 2014. Hann kvað þá skýringu stangast á við tvær skýrar staðreyndir. Hin fyrri væri, að sömu lög og reglur hefðu gilt um íslenska fjármálamarkaðinn og í öðrum aðildarríkjum EES, Evrópska efnahagssvæðisins. Hin síðari væri, að útþensla og skuldasöfnun íslensku bankanna hefði ekki hafist fyrr en 2004, þegar á Íslandi hefði verið vikið frá markaðskapítalisma (eða „nýfrjálshyggju“) til klíkukapítalisma. Að sögn Hannesar var þó örlítill sannleikskjarni í þessari skýringu vinstri sinna: Ísland hefði getið sér gott orð vegna röggsamlegrar og frjálslyndrar stjórnar árin 1991–2004, þegar fylgt var markaðskapítalisma. Þá var fjáraustri úr opinberum sjóðum í illa rekin einkafyrirtæki hætt, skattar lækkaðir, ríkisfyrirtæki seld, lífeyrissjóðir efldir, kvótakerfið í sjávarútvegi betrumbætt og skuldir ríkisins greiddar niður, jafnframt því sem verðbólga hjaðnaði. Lánstraust landsins og um leið íslenska fyrirtækja hefði því aukist mjög, og hefðu bankarnir notið góðs af því. Þeir hefðu haft nær ótakmarkaðan aðgang að ódýru lánsfé frá útlöndum og þess vegna vaxið hratt og langt umfram getu íslenska ríkisins til að bjarga þeim, færi illa. „Laun dygðarinnar er syndin,“ sagði Hannes.

Tvenns konar kerfisáhætta hefði því verið á Íslandi til viðbótar við hina almennu og alþjóðlegu kerfisáhættu. Vegna klíkukapítalisma áranna 2004–2008 hefðu íslensk fyrirtæki verið orðin mjög skuldug og háð hvert öðru. Jafnframt hefði rekstrarsvæði bankanna verið allt EES, en baktryggingarsvæði þeirra Ísland eitt, eins og komið hefði í ljós í lánsfjárkreppunni, þegar hún náði hámarki haustið 2008. Ísland hefði þá hvergi fengið aðstoð ólíkt öðrum löndum. Bandaríski seðlabankinn hefði ekki viljað gera gjaldeyrisskiptasamninga við íslenska seðlabankann, eins og hann gerði þó við seðlabanka Danmerkur, Noregs, Svíþjóðar og Sviss, Bretar hefðu ekki viljað aðstoða breska banka í eigu Íslendinga, eins og þeir aðstoðuðu þó alla aðra breska banka, sem það vildu eða þurftu, og til að bæta gráu ofan á svart hefðu Bretar sett hryðjuverkalög á Ísland, en það hefði einangrað landið og gert að engu allar vonir um að bjarga einhverju úr rústum bankanna.

Prófessor Joshua Hall, forseti APEE.

Fjörugar umræður urðu að fyrirlestri Hannesar loknum, og var auðheyrt, að Bandaríkjamenn vissu lítt af erfiðleikum Íslendinga í bankahruninu. Ársmót APEE sóttu að þessu sinni um fimm hundrað manns, þar á meðal margir háskólanemar, og var það hið fjölmennasta í sögu samtakanna. Rætt var um íslenska þjóðveldið 930–1262 á annarri málstofu á mótinu. Hélt prófessor Carrie B. Kerekes frá Florida Gulf Coast University fyrirlestur um helstu stofnanir þess og vakti athygli á því, að Íslendingar hefðu búið við lög án ríkisvalds í rösk þrjú hundruð ár. Réttarvarsla hefði þá verið í höndum einstaklinga. Prófessor John E. Mueller frá Ohio State University flutti einn aðalfyrirlesturinn á ársmótinu. Kvað hann bandarísk stjórnvöld ýkja stórlega hættuna af hryðjuverkum. Geipifé væri tekið af skattgreiðendum og notað til hryðjuverkavarna. Niels Veldhuis frá Fraser-stofnuninni flutti ræðu á hádegisverðarfundi á mótinu og sýndi, hvernig Kanadamenn hefðu breytt um stefnu á miðjum tíunda áratug 20. aldar, minnkað ríkisútgjöld, lækkað skatta og örvað hagvöxt.

Hannes notaði tækifærið á mótinu til að hitta ýmsa gamla kunningja, frá því að hann sótti mörg námskeið og sumarskóla Institute of Humane Studies á níunda áratug 20. aldar, þar á meðal prófessor Roger Garrison í Auburn University, prófessor Larry White í George Mason-háskóla, dr. Gerald P. O’Driscoll í Cato-stofnuninni, dr. Nigel Ashford í IHS, prófessor Peter Boettke í George Mason-háskóla og prófessor Sanford Ikeda í Purchase-skólanum í Ríkisháskólanum í  New York. Á mótinu voru einnig nokkrir nýlegir gestir RNH á Íslandi, þar á meðal prófessor Douglas Rasmussen í St. John’s-háskóla, dr. Eamonn Butler í Adam Smith-stofnuninni og dr. Yaron Brook í Ayn Rand-stofnuninni. Prófessor Joshua Hall í Háskólanum í Vestur-Virginíu var kjörinn forseti APEE, en næst verður ársmót samtakanna í Cancún í Mexíkó.