Hannes H. Gissurarson: Maó ófreskja í mannsmynd

Ljósm. Mbl./Kristinn

Hannes H. Gissurarson prófessor flutti fyrirlestur undir heitinu „Maó: Sagan sem hefur verið sögð“ í boði Konfúsíusarstofnunarinnar Norðurljósa 2. nóvember 2012. Þar lýsti hann deilum á Íslandi og annars staðar vegna bókar eftir Jung Chang og Jon Halliday, Maó: Sagan sem aldrei var sögð, en hún kom út í þýðingu Ólafs Teits Guðnasonar 2007. Svaraði Hannes ýmissi gagnrýni, sem Geir Sigurðsson, kínverskumælandi heimspekingur og fyrrverandi forstöðumaður Konfúsíusarstofnunarinnar, og Sverrir Jakobsson sagnfræðingur höfðu beint að bókinni. Kvað Hannes bókina feikilegt afrek og athugasemdirnar við hana um hrein smáatriði, sem engu breyttu um það, að Maó bæri að telja einn versta fjöldamorðingja tuttugustu aldar ásamt þeim Stalín og Hitler. Væri miðað við hugmyndir stríðsglæpadómstólsins í Nürnberg 1946, þá hefði Maó gerst sekur um glæpi gegn friðnum, stríðsglæpi og glæpi gegn mannkyni.

Hannes sýndi myndband, þar sem Peng Dehuai marskálkur, sem andæft hafði hinum fáránlegu áætlunum Maós um „Stökkið stóra fram á við“, var pyndaður, svívirtur og niðurlægður fyrir framan fjölda fólks í Menningarbyltingunni. Rakti Hannes einnig umræður á Íslandi um Kína fyrr og nú. Til dæmis hefði Jóhann Hannesson trúboði skrifað greinaflokka í Morgunblaðið 1952, þar sem komið hefðu fram svipaðar upplýsingar og í Svartbók kommúnismans og ævisögu Maós. Einnig hefðu skrif Skúla Magnússonar, sem birtust í SÍA-skýrslunum 1963, verið fróðleg. Fjölmenni var á fyrirlestrinum og margra spurninga spurt. Meðal áheyrenda var Björn Bjarnason, fyrrverandi dómsmálaráðherra, sem bloggaði um hann. Morgunblaðið sagði frá honum 10. nóvember 2012. Fyrirlesturinn verður bráðlega aðgengilegur á Youtube.

Glærur Hannesar um Maó

Comments Off

Deilur um ævisögu Maós föstudag 2. nóvember: 12–13

Næsti viðburður, sem RNH vill vekja athygli á, er fyrirlestur, sem dr. Hannes Hólmsteinn Gissurarson, prófessor í stjórnmálafræði, flytur á fundi Konfúsíusarstofnunarinnar í Háskóla Íslands föstudaginn 2. nóvember kl. 12–13 í stofu 207 í aðalbyggingu Háskólans. Fyrirlesturinn ber heitið „Maó: Sagan sem hefur verið sögð“. Í honum ræðir Hannes um ævisöguna  Maó: Sagan sem aldrei var sögð eftir Jung Chang og Jon Halliday, en hún kom út á íslensku 2007. Ver hann verkið fyrir ádeilum þeirra Geirs Sigurðssonar, kínverskumælandi heimspekings og fyrrverandi forstöðumanns Konfúsíusarstofnunarinnar, og Sverris Jakobssonar sagnfræðings. Hannes ræðir meðal annars umdeilda orrustu á Luding-brúnni, tölu fórnarlamba í fjöldaaftökum og hungursneyðum, sem Maó varð valdur að, samanburð Maós og Hitlers og fleiri forvitnileg efni.

Hannes Hólmsteinn þýddi Svartbók kommúnismans á íslensku 2009 og gaf 2011 út 624 bls. sögu kommúnistahreyfingarinnar íslensku, þar sem rætt er í nokkrum köflum um samskipti íslenskra og kínverskra kommúnista. Ævisaga Maós eftir þau Jung Chang og Jon Halliday er enn bönnuð í Kína. Þótt Konfúsíusarstofnunin haldi ein fundinn, er fyrirlestur Hannesar Hólmsteins þáttur í samstarfsverkefni RNH og AECR, Evrópusamtaka íhaldsmanna og umbótasinna, undir yfirskriftinni „Evrópa fórnarlambanna: Glæpir kommúnismans í sögulegu ljósi“.

Comments Off

Douglas Rasmussen: Hver maður tilgangur, ekki aðeins tæki

Rasmussen flytur fyrirlestur sinn.

Douglas Rasmussen, heimspekiprófessor í St. John’s-háskólanum í New York-ríki, flutti fyrirlestur á fundi RNH í Þjóðmenningarhúsinu föstudaginn 26. október 2012 um heimspeki og skáldskap rússnesk-bandarísku skáldkonunnar Ayns Rands. Fyrirlesturinn var í tilefni þess, að Almenna bókafélagið gaf sama dag út skáldsögu Rands, Undirstöðuna (Atlas Shrugged) í þýðingu Elínar Guðmundsdóttur, en RNH og AB hafa samstarf um að koma verkum Rands út á íslensku. Rasmussen kvað Rand hafa trúað því, að tilgangur ríkisins væri að vernda réttindi einstaklinga og að kapítalisminn væru hvorki siðlaus né ósiðlegur, heldur eins konar rammi utan um þessi réttindi. Markmið lífsins væri, að einstaklingar gætu komist til þroska. Minnti Rand um það á Aristóteles að sögn Rasmussens. Taldi fyrirlesarinn Rand vera einn merkilegasta og sérkennilegasta heimspeking tuttugustu aldar, sem auk þess hefði komið boðskap sínum á framfæri í vinsælum skáldsögum.

Úr Fréttablaðinu 30. október 2012.

Ásgeir Jóhannesson, formaður íslenska Ayn Rand-félagsins, setti fundinn og stjórnaði honum. Að loknum umræðum fluttu íslenskir tónlistarmenn nokkur klassísk verk, en Rand var unnandi klassískrar tónlistar. Þá sleit Gísli Hauksson, stjórnarformaður RNH, fundinum með örfáum orðum og bauð til móttöku. Fundurinn og móttakan voru hvort tveggja fjölsótt, og eintökin, sem á boðstólum voru af Undirstöðunni, runnu út eins og heitar lummur. Á Andríki hefur birst blogg um bókina. Fréttablaðið sagði frá útkomunni 30. október og birti af því tilefni viðtal við Frosta Logason útvarpsmann um hugmyndir Ayns Rands. Viðskiptablaðið sagði frá útgáfuhófinu 3. nóvember. Morgunblaðið birti umsögn um Undirstöðuna 13. nóvember eftir Helga Vífil Júlíusson blaðamann. Fyrirlestur Rasmussens er aðgengilegur hér á Youtube og inngangsorð Ásgeirs Jóhannessonar hér.

Úr Morgunblaðinu 13. nóvember 2012.

 

Comments Off

Hannes H. Gissurarson: Gegn sköttum í anda Pigous

Dr. Hannes H. Gissurarson, prófessor í stjórnmálafræði, flutti fyrirlestur um efnið: „Hvað segir stjórnmálahagfræðin um íslenska peningalykt“ í Þjóðarspeglinum 26. október 2012, en þar kynntu félagsvísindamenn ýmsar rannsóknarniðurstöður sínar í Háskóla Íslands. Hannes sagði, að atvinnustarfsemi einstaklinga hefði ýmis óumsamin áhrif. Enski hagfræðingurinn A. C. Pigou hefði greint þessi óumsömdu áhrif og talið, að ríkið yrði með sköttum og öðrum aðgerðum að leiðrétta þau. Annar enskur hagfræðingur, Nóbelsverðlaunahafinn Ronald H. Coase, hefði hins vegar bent á, að oft væri skýringin á slíkum áhrifum, að erfitt væri eða ókleift fyrir geranda og þolanda að semja um málið í frjálsum viðskiptum. Ef viðskiptakostnaður lækkaði, til dæmis með skilgreiningu eignaréttinda, þá hyrfu slíkir árekstrar oft úr sögunni. Tók Hannes til dæmis peningalyktina svokölluðu, hinn ramma þef, sem oft lagði af síldar- og loðnubræðslum í íslenskum sjávarþorpum, og taldi mengunarskatt á hann misráðinn. Í raun hefði síðustu áratugi myndast eins konar afnota- eða eignarréttur á hreinu andrúmslofti.

Glærur Hannesar um peningalykt

Comments Off

Rasmussen um Ayn Rand föstudag 26. október: 17–18

Föstudaginn 26. október 2012 kemur hin áhrifamikla skáldsaga Undirstaðan (Atlas Shrugged) eftir rússnesk-bandaríska rithöfundinn Ayn Rand út á íslensku. Almenna bókafélagið gefur bókina út, en Elín Guðmundsdóttir þýddi. Íslenska þýðingin er 1146 blaðsíður. Stefið í Undirstöðunni er: Hvað gerist, ef allir skapandi menn landsins gera verkfall, Atlas — jötunninn, sem ber uppi jörðina — ypptir öxlum, undirstaðan brestur? Hver er munurinn á sköpun og sníkjulífi? Hver er John Galt? Jafnframt er þetta saga af sambandi Dagnýjar Taggarts, sem rekur járnbrautarfyrirtæki fjölskyldu sinnar, og ýmissa tilkomumikilla einstaklinga, hins argentínska auðmannssonar Franciscos d’Anconia, stáljöfursins Hanks Reardens, sem er kvæntur maður, og hins dularfulla Johns Galts. Margar aðrar söguhetjur eru í bókinni, til dæmis sjóræninginn Ragnar Danneskjöld, sem skilgreinir sig sem andstæðu goðsagnaverunnar Hróa Hattar. Undirstaðan hefur verið metsölubók um heim allan áratugum saman, selst í mörgum milljóna eintaka, og er ekkert lát á. Þegar hefur verið vitnað til viðvarana Rands í umræðum um hagstjórn á Íslandi, eins og sést hér.

Bandaríski heimspekiprófessorinn Douglas Rasmussen, sem er sérfræðingur í verkum Ayns Rands, mun fylgja bókinni úr hlaði.  Fyrirlestur Rasmussens um Ayn Rand, skáldskap hennar og heimspeki verður í Þjóðmenningarhúsinu föstudaginn 26. október kl. 17–18 og móttaka í boði Almenna bókafélagsins á eftir, kl. 18–19. Fundurinn verður öllum opinn og aðgangur ókeypis. Einnig mun Ásgeir Jóhannesson, lögfræðingur og heimspekingur og formaður Ayn Rand-félagsins á Íslandi, þá segja nokkur orð og tónlistarmenn flytja tónverk eftir klassíska höfunda, en Rand var áhugamaður um klassíska tónlist. Þótt Rand sé umdeild, eru sögur hennar um einstaklingseðli, framkvæmdagleði og sköpunarmátt mikilvægar, þegar Íslendingar velja næstu árin um ólíkar leiðir í hagstjórn. Fyrirlestur Rasmussens er því þáttur í fyrirlestraröð, sem er samstarfsverkefni RNH og AECR, Evrópusamtaka íhaldsmanna og umbótasinna, undir yfirskriftinni „Evrópa, Ísland og framtíð kapítalismans“.

Douglas Rasmussen fæddist 1948, lauk B.A. prófi í heimspeki frá Iowa-háskóla og doktorsprófi í sömu grein frá Marquette-háskóla, en er nú prófessor í St. John’s háskóla og fræðimaður í Cato-stofnuninni í Washington-borg. Hann hefur gefið út nokkrar bækur og birt fjölda ritgerða í tímaritum eins og American Catholic Philosophical Quarterly, American Philosophical Quarterly, International Philosophical Quarterly, The New Scholasticism, The Personalist, Public Affairs Quarterly, Social Philosophy & Policy, The Review of Metaphysics og The Thomist. Hann var ásamt Douglas den Uyl ritstjóri bókarinnar The Philosophic Thought of Ayn Rand (1984).

Comments Off

Jan Arild Snoen: Reynið að skilja Bandaríkjamenn

Ljósm. Birgir Ísl. Gunnarsson

Norski blaðamaðurinn Jan Arild Snoen talaði um hlutdrægni fjölmiðla í garð Bandaríkjanna á fundi RNH og IABF — Icelandic-American Business Forum — í Háskóla Íslands 15. október 2012. Að sögn Snoens sýndu kannanir í Noregi, Danmörku og Svíþjóð, að fjölmiðlamenn væru lengra til vinstri en almenningur, og gerði hann ráð fyrir, að svipað væri að segja um fjölmiðlamenn í öðrum Evrópulöndum. Síðan væri almenningur í Evrópu lengra til vinstri en í Bandaríkjunum. Þetta hefði hvort tveggja þær afleiðingar, að jarðvegur væri frjór í Evrópu fyrir ýmsar furðusögur um Bandaríkin, og tók Snoen ýmis dæmi máli sínu til stuðnings. Fyrirlestur Snoens var vel sóttur, og sögðu MorgunblaðiðViðskiptablaðið og vefrit stúdenta frá honum. Hann er aðgengilegur hér á Youtube.

Comments Off