Íslenska peningalyktin föstudag 26. október: 15–16.45

Hannes H. Gissurarson, prófessor í stjórnmálafræði, sem situr í rannsóknarráði RNH, flytur fyrirlestur undir heitinu „Hvað segir stjórnmálahagfræðin okkur um íslenska peningalykt?“ í Þjóðarspeglinum svokallaða 26. október 2012, en þar kynna félagsvísindamenn niðurstöður helstu rannsókna sinna. Fyrirlestur Hannesar er liður í rannsóknarverkefni hans um „Umhverfisvernd, eignaréttindi og auðlindanýtingu“. Hann tekur þar til meðferðar svokallaða peningalykt í íslenskum sjávarþorpum og ber saman kenningar A. C. Pigous og R. H. Coases um slík óumsamin áhrif fyrir aðra af atvinnustarfsemi einkaaðila.

Fyrirlesturinn er í málstofu, sem haldin er í stofu 300 í Háskólatorgi kl. 15–17.45. Dr. Sveinn Agnarsson, forstöðumaður Hagfræðistofnunar Háskóla Íslands, er fundarstjóri. Þótt málstofan sé á vegum félagsvísindasviðs, er fyrirlesturinn þáttur í samstarfsverkefni RNH og AECR, Evrópusamtaka íhaldsmanna og umbótasinna, undir yfirskriftinni „Evrópa, Ísland og framtíð kapítalismans“.

Comments Off

Hlutdrægni fjölmiðla gagnvart BNA mánudag 15. október: 12–13

Næsti viðburður á vegum RNH er erindi, sem norski blaðamaðurinn Jan Arild Snoen flytur mánudaginn 15. október um hlutdrægni evrópskra fjölmiðla gagnvart Bandaríkjum Norður-Ameríku kl. 12–13 í stofu 201 í Odda, félagsvísindahúsi Háskóla Íslands. Snoen telur, að evrópskir fjölmiðlar dragi upp mjög villandi og einhliða mynd af Bandaríkjamönnum og menningu þeirra. Einnig stendur IABF, Icelandic American Business Forum, að fundinum. Fundarstjóri verður fjármálasérfræðingurinn Jeffrey B. Sussman, formaður IABF.

Jan Arild Snoen fæddist 1964. Hann starfar hjá nettímaritinu Minerva í Osló og hefur gefið út nokkrar bækur, þar á meðal óopinbera ævisögu Carls Hagens, leiðtoga Framfaraflokksins, og verk til varnar hnattvæðingu og frjálsum alþjóðaviðskiptum. Hann er varaformaður Monticello Society í Noregi, sem stuðlar að vináttu Noregs og Bandaríkjanna. Eiginkona hans, Ellen Christiansen, hefur setið á þingi fyrir Hægri flokkinn. Fyrirlestur Snoens er þáttur í fyrirlestraröð, sem er samstarfsverkefni RNH og AECR, Evrópusamtaka íhaldsmanna og umbótasinna, undir yfirskriftinni „Evrópa, Ísland og framtíð kapítalismans“.

Comments Off

Hannes H. Gissurarson: Ísland eitt Norðurlanda

Hannes H. Gissurarson, prófessor í stjórnmálafræði, flutti fyrirlestur um „Fátækt á Íslandi 1991–2004“ á fundi Sagnfræðingafélags Íslands 9. október 2012. Þar greindi hann tvær fullyrðingar Stefáns Ólafssonar prófessors, að fátækt hefði verið meiri á Íslandi 2003 en annars staðar á Norðurlöndum og að tekjuskiptingin hefði að marki orðið ójafnari á Íslandi 1995–2004 en annars staðar á Norðurlöndum. Hannes kvað viðamikla könnun hagstofu Evrópusambandsins á fátækt og lífskjörum, sem birt var í febrúarbyrjun 2007, sýna, að þessar fullyrðingar Stefáns stæðust ekki. Hannes taldi hins vegar mikilvægara, að kjör allra bötnuðu en að bilið breikkaði eða mjókkaði milli tekjuhæstu og tekjulægstu hópanna. Aðalatriðið væri að fjölga tækifærum fólks til að komast út úr fátækt, ekki að auðvelda því að sitja föstu í fátækt. Fyrirlesturinn er aðgengilegur hér á Youtube.

Glærur Hannesar um fátækt

Comments Off

Fátækt á Íslandi þriðjudag 9. október: 12–13

Þriðjudaginn 9. október 2012 verður þriðji hádegisfyrirlestur Sagnfræðingafélagsins þennan vetur. Hannes Hólmsteinn Gissurarson, prófessor í stjórnmálafræði við Háskóla Íslands, flytur erindið „Fátækt á Íslandi 1991-2004“. Fyrirlesturinn er haldinn í fyrirlestrasal Þjóðminjasafns Íslands og hefst stundvíslega kl. 12:05. Því var oft haldið fram opinberlega, ekki síst í aðdraganda þingkosninganna 2003 og 2007, að fátækt hefði aukist á Íslandi þrátt fyrir aukna velmegun alls almennings. Fátækt væri jafnvel meiri hér en annars staðar á Norðurlöndum. En hvernig ber að skilgreina fátækt? Er hún skortur á lífsgæðum, eins og talið var að fornu og orðið felur í sér? Eða andstæða við auðlegð, eins og Hegel og sporgöngumenn hans telja? Og hvað sýna mælingar á fátækt á Íslandi árin 1991–2004? Hvar var Ísland þá á vegi statt miðað við grannríkin? Leitast verður við að svara þessum spurningum með þeim gögnum, sem til eru, þ. á m. rannsóknum og mælingum Félagsvísindastofnunar Háskóla Íslands, hagstofunnar íslensku og hagstofu Evrópusambandsins. Einnig verður stuðst við eldri og yngri rannsóknir. Þótt Sagnfræðingafélagið haldi eitt fundinn, er fyrirlesturinn þáttur í samstarfsverkefni RNH og AECR, Evrópusamtaka íhaldsflokka og umbótasinna, undir yfirskriftinni „Evrópa, Ísland og framtíð kapítalismans“.

Comments Off

Sérfræðingar um fiskveiðar: Kvótakerfið hagkvæmt

Prófessor Þráinn Eggertsson

RNH hélt alþjóðlega ráðstefnu um „Fiskveiðar: sjálfbærar og arðbærar“ laugardaginn 6. október 2012 í Háskóla Íslands. Aðalfyrirlesarar voru yfirmenn og sérfræðingar fiskveiðideilda FAO, OECD og Alþjóðabankans og þrír helstu sérfræðingar Íslendinga í fiskveiðum: Árni Mathiesen, FAO, Gunnar Haraldsson, OECD, og Michael Arbuckle, Alþjóðabankanum, og prófessorarnir Ragnar Árnason og Þráinn Eggertsson í Háskóla Íslands og Rögnvaldur Hannesson í Viðskiptaháskólanum í Björgvin. Á meðal annarra þátttakenda var Brian Carney, einn af ritstjórum Wall Street Journal. Útgerðarmaðurinn Rakel Olsen í Stykkishólmi setti ráðstefnuna, og útgerðarmaðurinn Guðrún Lárusdóttir í Hafnarfirði sleit henni. Nánar má sjá um dagskrána hér og um fyrirlesarana hér.

Prófessor Ragnar Árnason

Þráinn Eggertsson reyndi í fyrirlestri sínum að skýra fræðilega, hvers vegna sterk andstaða væri við kvótakerfið í íslenskum sjávarútvegi, þótt það hefði gefist vel og væri arðsamt ólíkt kerfum í öðrum löndum. Hann taldi andstæðinga kerfisins ýmist knúða áfram af hugmyndafræði eða efnahagslegum hagsmunum. Andstaðan hefði lifnað við eftir fall bankanna. Ragnar Árnason leiddi rök að því, að allir Íslendingar nytu góðs af því, þegar arður myndaðist í sjávarútvegi, jafnvel þótt aðeins lítill hluti þeirra ætti kvóta. Um helmingur þess arðs, sem myndaðist vegna kvótakerfisins, rynni til ríkisins á ýmsan hátt. Rögnvaldur Hannesson og aðrir fyrirlesarar voru allir sammála um, að kvótakerfi eins og það, sem nú stæði, hentaði Íslendingum best, þótt verið gæti, að annars konar kerfi ættu betur við annars staðar.

Áheyrendur: Dr. Ásgeir Jónsson, dr. Birgir Þór Runólfsson, Árni Mathiesen, fyrrv. sjávarútvegsráðherra, Rakel Ólsen. Í annarri röð lengst t. h.: Prófessor Þórólfur Þórlindsson.

Ráðstefnan, sem var þáttur í samstarfsverkefni RNH og AECR, Evrópusamtaka íhaldsmanna og umbótasinna, var fjölsótt og vakti mikla athygli. Morgunblaðið birti 6. október viðtöl við tvo fyrirlesara, dr. Gunnar Haraldsson og prófessor Þráin Eggertsson, sem varaði við fyrirhuguðum breytingum á kvótakerfinu. Einnig talaði Stöð tvö við Þráin Eggertsson í kvöldfréttum sama dag. Brian Carney skrifaði ritstjórnargrein í Wall Street Journal 9. október, þar sem hann kvað kvótakerfið hafa átt sinn þátt í endurreisn Íslands. Það líktist helst sjálfsmorði að ráðast að því. Morgunblaðið birti viðtal við Ragnar Árnason 11. október og viðtal við Rögnvald Hannesson 12. október. Rögnvaldur kvað það ekki góða latínu að drepa gæsina, sem verpti gulleggjunum, eins og gert væri með því að ráðast að kvótakerfinu. Viðskiptablaðið birti frásögn af ráðstefnunni 13. október.

Glærur Ragnars Árnasonar

Glærur Þráins Eggertssonar

Comments Off

Ráðstefna um fiskveiðar, laugardaginn 6. október: 13–17.35

Þráinn Eggertsson

Næsti viðburður á vegum RNH verður alþjóðleg ráðstefna um „Fiskveiðar: sjálfbærar og arðbærar“ laugardaginn 6. október 2012 í Háskóla Íslands. Aðalfyrirlesarar verða yfirmenn og sérfræðingar fiskveiðideilda FAO, OECD og Alþjóðabankans og þrír helstu sérfræðingar Íslendinga í fiskveiðum: Árni Mathiesen, FAO, Gunnar Haraldsson, OECD, og Michael Arbuckle, Alþjóðabankanum, og prófessorarnir Ragnar Árnason, Rögnvaldur Hannesson og Þráinn Eggertsson. Á meðal annarra þátttakenda verður Brian Carney, ritstjóri leiðarasíðu Wall Street Journal Europe.

Ráðstefnan verður í Öskju, náttúrufræðahúsi Háskóla Íslands, í stofu N-132 frá kl. 13.00 til kl. 17.35. Eitt kaffihlé verður í miðju og móttaka á eftir, sem verður til 18.30. Nánar má sjá um fyrirlesarana hér. Dagskrá er sem hér segir:

13.00–13.05 Setningarávarp, Rakel Ólsen útgerðarmaður

Fyrri fundur: Fræðileg greining

Fundarstjóri: Ásta Möller, Stofnun stjórnsýslufræða og stjórnmála

  • 13.05–13.35 Þráinn Eggertsson. Skilvirkar stofnanir í hættu: Íslenska kvótakerfið
  • 13.35–14.05 Ragnar Árnason. Hagurinn af kvótakerfi og möguleg dreifing hans
  • 14.05–14.35 Rögnvaldur Hannesson. Nýting markaðsaflanna í fiskveiðum
  • 14.35–14.50 Umsagnir: Ásgeir Jónsson og Birgir Þór Runólfsson
  • 14.50–15.05 Fyrirspurnir og umræður
  • 15.05–15.20 Kaffihlé

Seinni fundur: Hagnýt úrlausnarefni

Fundarstjóri: dr. Stefanía Óskarsdóttir, stjórnmálafræðideild

  • 15.20–15.50 Árni Mathiesen. Hagur fámennra byggða af kvótakerfi
  • 15.50–16.20 Gunnar Haraldsson. Grænn hagvöxtur
  • 16.20–16.50 Michael Arbuckle. Kvótakerfi í fiskveiðum þróunarlanda
  • 16.50–17.05 Umsagnir: Helgi Áss Grétarsson og Michael De Alessi
  • 17.05–17.20 Fyrirspurnir og umræður
  • 17.20–17.30 Viðbrögð: Brian Carney, ritstjóri Wall Street Journal Europe
  • 17.30–17.35 Ráðstefnuslit: Guðrún Lárusdóttir útgerðarmaður
  • 17.35–18.30 Móttaka á staðnum

Aðgangur er ókeypis og öllum heimill. Ráðstefnan er þáttur í samstarfsverkefni RNh og AECR, Evrópusamtaka íhaldsmanna og umbótasinna, undir yfirskriftinni „Evrópa, Ísland og framtíð kapítalismans“.

Comments Off