Niels Erik Rosenfeldt, sagnfræðingur og prófessor emeritus í Kaupmannahafnarháskóla, flutti fyrirlestur 10. september á vegum RNH, Sagnfræðistofnunar Háskóla Íslands og Varðbergs um leynistarfsemi Kominterns, Alþjóðasambands kommúnista, sem starfaði 1919–1943, en íslenski kommúnistaflokkurinn var aðili að Komintern. Var fyrirlesturinn fjölsóttur, enda hefur talsvert verið rætt um þetta efni hér eftir útkomu bókanna Sovét-Íslands. Óskalandsins eftir prófessor Þór Whitehead 2010 og Íslenskra kommúnista 1918–1998 eftir Hannes H. Gissurarson prófessor 2011. Þar kemur fram, að nokkrir erindrekar Kominterns komu til Íslands á þriðja og fjórða áratug og að rúmlega tuttugu íslenskir nemendur hlutu þjálfun í leyniskólum Kominterns 1929–1938. Rosenfeldt hefur skrifað bækur um efnið á dönsku og ensku. Í fyrirlestrinum sagðist hann hafa rekist á nokkur skeyti um íslenska kommúnista í breskum söfnum, en bresku leyniþjónustunni tókst að ráða dulmál á ýmsum skeytum, sem send voru frá Moskvu á fjórða áratug.

Dr. Þór Whitehead prófessor lét þess getið í umræðum eftir fyrirlesturinn, að hann hefði rekist á nokkur slík skeyti í rannsóknum sínum á breskum skjalasöfnum. Rosenfeldt kvað ólíklegt annað en íslensku nemendurnir á leyniskólum Kominterns í Moskvu hefðu fengið hernaðarþjálfun. Það hefði verið þáttur í námi þeirra, enda hefðu þetta verið byltingarskólar. Morgunblaðið birti 13. september viðtal við Rosenfeldt um niðurstöður rannsókna hans. Fyrirlestur Rosenfeldts er aðgengilegur hér á Youtube.

Ridley flytur fyrirlestur sinn. Ragnar Árnason er fundarstjóri.

Dr. Matthew Ridley, sem lauk doktorsprófi í dýrafræði frá Oxford-háskóla, var vísindaritstjóri The Economist um árabil og er höfundur fjölmargra metsölubóka um vísindi, flutti fyrirlestur 27. júlí á vegum RNH og Stofnunar stjórnsýslufræða og stjórnmála í Háskóla Íslands. Var fyrirlesturinn um, hvers vegna mannkynið gæti verið bjartsýnt af skynsemisástæðum. Var hann fjölsóttur og umræður málefnalegar. Ridley brá upp mynd af því, hversu örar framfarir hefðu orðið í heiminum sökum þess, að menn hefðu öðlast hæfileika til að skiptast á vöru og þjónustu og þess vegna getað nýtt sér þekkingu, vitneskju og kunnáttu annarra. Til hefði orðið skiptaskipulag, „catallaxy,“ eins og Friedrich von Hayek hefði kallað það.

Forystugrein Morgunblaðsins um boðskap Ridleys.

Fyrirlesturinn vakti mikla athygli í fjölmiðlum. Viðskiptablaðið birti frásögn af ritdeilu Ridleys og Bills Gates um hlýnun jarðar og þróun í Afríku 26. júlí, og Morgunblaðið tók viðtal við Ridley 27. júlí. Stöð tvö flutti viðtal við Ridley 29. júlí, en einnig var getið um fyrirlestur hans í útvarpsþættinum Harmageddon. Morgunblaðið sagði frá fyrirlestrinum 28. júlí og skrifaði forystugrein um boðskap hans 30. júlí. Í framhaldi af fyrirlestrinum ákvað Almenna bókafélagið að láta þýða bók Ridleys, The Rational Optimist, sem á íslensku mun heita Heimur batnandi fer. Fyrirlestur Ridleys er aðgengilegur á Youtube:

Regnskógur. Ljósm. Ivo M. Vermeulen

RNH efndi í samstarfi við Reason Foundation í Bandaríkjunum til málstofu 19. júní 2012 í Rio de Janeiro í Brasilíu í tengslum við alþjóðlegu umhverfisráðstefnuna Rio+20, en hún var haldin í framhaldi af alþjóðlegu umhverfisráðstefnunni í Rio de Janeiro 1992. Á málstofunni töluðu dr. Hannes Hólmsteinn Gissurarson prófessor og Julian Morris, forstöðumaður rannsókna í Reason Foundation. Hannes Hólmsteinn gerði í ræðu sinni greinarmun á fjórum tegundum umhverfisspjalla, mengun, sóun náttúruauðlinda, útrýmingu sjaldgæfra dýrategunda og raski af mannavöldum á útivistarsvæðum og í óbyggðum. Dæmi um fyrsta vandann væri peningalykt í íslenskum sjávarþorpum, um annan vandann ofveiði á Íslandsmiðum og ofbeit í afréttum, um hinn þriðja hvalveiðar á Norðurslóðum og dráp fíla og nashyrninga í Afríku og um hinn fjórða virkjanir til fjalla og ræktun á landi, sem regnskógar hefðu áður þakið. Lausnin væri oftast að skilgreina skýrar og nánar réttindi einstaklinga og skyldur, til dæmis með eignaréttindum. Umhverfisvernd krefðist umhverfisverndara. Taka yrði umhverfið með í reikninginn. Vitnaði Hannes Hólmsteinn meðal annars í rannsóknir Þráins Eggertssonar prófessors á ofbeit í almenningum og úrlausn hennar, ítölu, og Ragnars Árnasonar prófessors á ofveiði á úthöfum og úrlausn hennar, framseljanlegum aflakvótum.

Julian Morris

Julian Morris talaði um umhverfisvernd í anda atvinnufrelsis, en margir hagfræðingar fylgja þeirri rannsóknaráætlun: Hvernig er unnt að vernda umhverfið og jafnvel bæta það með því að nýta markaðsöflin, einkaeignarrétt og frjálsa verðmyndun? Á meðal gesta á málstofunni var Ronald Bailey, vísindablaðamaður tímaritsins Reason Magazine, en hann sótti upphaflegu umhverfisverndarráðstefnuna í Rio de Janeiro árið 1992.

Erindi Hannesar Hólmsteins var þáttur í rannsóknarverkefninu „Evrópa, Ísland og framtíð kapítalismans“, sem RNH vinnur að með AECR, Evrópusamtökum íhaldsmanna og umbótasinna. Hannes Hólmsteinn hefur einnig umsjón með sameiginlegu rannsóknarverkefni Félagsvísindastofnunar Háskóla Íslands og Instituto Millenium í Rio de Janeiro undir yfirskriftinni „Umhverfisvernd, eignaréttindi og auðlindanýting“. Nokkrir Íslendingar sóttu ráðstefnuna Rio+20, þar á meðal Árni Mathiesen, forstöðumaður fiskveiða- og fiskeldissviðs FAO í Róm, og efndi RNH til móttöku fyrir þá þjóðhátíðardaginn 17. júní 2012, og var þar líka ræðismaður Íslands í Rio de Janeiro, Kaare Ringseth. Var þar skálað fyrir Jóni Sigurðssyni, leiðtoga Íslands í sjálfstæðisbaráttunni.

Glærur Hannesar 19.06.2012